Τα
ισχυρά οικονομικά κέντρα της Ευρώπης και των ΗΠΑ συνεχίζουν να εκπέμπουν σήματα
αισιοδοξίας για την παγκόσμια οικονομία, αν και κανείς ακόμη δεν είναι σε θέση
να παράσχει διαβεβαιώσεις για τον ακριβή χρόνο της ανάκαμψης.
Τις προηγούμενες ημέρες η βελτίωση των προβλέψεων για την κινεζική ανάπτυξη και
η βεβαιότητα των Ευρωπαίων ότι δεν χρειάζονται νέα πακέτα στήριξης των
οικονομιών ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τις προσδοκίες εξόδου από την κρίση στα
τέλη του 2009 ή το αργότερο στις αρχές του 2010.
Ανεξαρτήτως της ορθότητας των παραπάνω εκτιμήσεων, πρέπει να θεωρείται βεβαία η
εξάλειψη του λεγόμενου συστημικού κινδύνου. Είναι κοινώς παραδεκτό πια ότι το
σύστημα διεσώθη την τελευταία στιγμή χάρη στα γενναιόδωρα πακέτα βοήθειας προς
τις παραπαίουσες τράπεζες και επιχειρήσεις. Αυτή τη στιγμή οι διεθνείς
τράπεζες, όπως και οι ελληνικές, έχουν ξεπεράσει τα προβλήματα ρευστότητας και
κινούνται προς την ενίσχυση της κεφαλαιακής θέση τους, ώστε να είναι θωρακισμένες
έναντι μιας πιθανής ή απίθανης επόμενης κρίσης.
Παρά ταύτα όμως η ελληνική περίπτωση παραμένει ιδιαίτερη και ξεχωριστή. Η
οικονομία μας προτού δει την ανάκαμψη θα βιώσει αρκετούς μήνες δυσπραγίας και
πίεσης. Οπως βεβαιώνουν από την Τράπεζα της Ελλάδος, όλοι οι κρίσιμοι δείκτες
που αποτυπώνουν τις συνθήκες στην παραγωγή και στις υπηρεσίες εμφανίζουν έντονα
καθοδική τάση. Από την κατανάλωση τσιμέντου και την οικοδομική δραστηριότητα ως
τη βιομηχανική παραγωγή και κατανάλωση ρεύματος από τη μεταποίηση, η κάμψη
κινείται καθοδικά με διψήφια ποσοστά. Αυτή η υποχώρηση μεταδίδει προφανώς
αντίστοιχα κύματα στον κύκλο των υπηρεσιών, πιέζει τον χρηματοπιστωτικό τομέα,
τον τουρισμό, τη ναυτιλία, το εμπόριο. Και αποκαλύπτεται με ένταση τόσο στην
αγορά όσο και στα ταμεία του κράτους. Οι επιταγές σκάνε με τρελούς ρυθμούς, τα
λουκέτα πολλαπλασιάζονται και στις υγιείς δραστηριότητες τείνουν να
επικρατήσουν τάσεις μεταβολής των συναλλακτικών ηθών. Στο εμπόριο συζητούν ξανά
για συναλλαγές με μετρητά ή απορρίπτουν παραδόσεις αγαθών σε αφερέγγυους
πελάτες.
Ολη αυτή η κατάσταση έχει επηρεάσει στον μέγιστο βαθμό τα οικονομικά του
κράτους. Τα ταμεία έχουν αδειάσει καθώς κανείς δεν πληρώνει τους αναλογούντες
φόρους, τα χρέη έχουν υπερυψωθεί και η χρηματοδότηση των δυσθεώρητων
ελλειμμάτων δεν είναι ευχερής, όπως στο παρελθόν.
Υπό αυτές τις συνθήκες το κράτος δεν μπορεί παρά να παρέμβει δυναμικά, ώστε να
αποκαταστήσει πρώτα συνθήκες δημοσιονομικής σταθερότητας και στη συνέχεια να
έλθει να οργανώσει και στηρίξει τις απαιτούμενες πολιτικές ανάκαμψης. Χωρίς την
εξασφάλιση συνθηκών δημοσιονομικής σταθερότητας η ανάκαμψη θα αργήσει, θα πάρει
χρόνια και θα καταδικάσει την Ελλάδα σε νέα καθεστώτα υποτέλειας και εξάρτησης.
Με άλλα λόγια δεν υπάρχουν πια περιθώρια αναβολών. Αν στο επόμενο διάστημα δεν
επιβληθούν ουσιαστικά μέτρα αύξησης των δημοσίων εσόδων και δραστικής περικοπής
των δημοσίων δαπανών, η χώρα θα κινδυνεύσει όντως με χρεοκοπία. Και δεν είναι
θεωρητική πια η παραπάνω απειλή.
Τα ψέματα όντως τούτη τη φορά τελείωσαν για τους κκ. Καραμανλή και
Παπαθανασίου. Αν δεν επέμβουν τώρα, δυναμικά και οργανωμένα, αν δεν αναλάβουν
το πολιτικό κόστος που επιβάλλει η διόρθωση των δημοσίων οικονομικών, θα
μείνουν στην ιστορία ως τα μοιραία πρόσωπα μιας νέας εθνικής καταστροφής.
Ο ρόλος τους στη δεδομένη συγκυρία είναι όντως ιστορικός. Αν παρασυρθούν από τα
εξουσιαστικά σύνδρομα, αν ακόμη και τούτη την ώρα δεν αναλάβουν τις ευθύνες
τους, η χώρα θα περιπέσει στα νύχια των πολλών δαιμόνων που εδώ και χρόνια την
καταδιώκουν.
