Το ότι το ΑΕΠ (Ακαθόριστο Εγχώριο Προϊόν) είναι αναποτελεσματικό στο να καταδείηει το πραγματικό επίπεδο ζωής είναι παλιά υπόθεση. Πολλοί οικονομολόγοι αλλά και κοινωνικοί ανθρωπολόγοι επεσήμαναν την αναντιστοιχία μεταξύ οικονομικής μεγέθυνσης και ποιότητας ζωής. Ο Ξενοφών Ζολώτας στο έργο του «Οικονομική μεγέθυνση και φθίνουσα κοινωνική ευημερία» (1981) παρέθετα τα αποτελέσματα σφυγμομετρήσεων στην Αμερική σε δύο δαιφορετικές περιόδους, στις δεκαετίες του 1950 και 1970. Οι έρευνες έδειχναν ότι, παρά την οικονομική ανάπτυξη που έζησαν οι ΗΠΑ, το αίσθημα ευτυχίας των πολιτών υποχωρούσε. Σε Βόρεια Αμερική και Δυτική Ευρώπη, στις περιπτώσεις που το κατά κεφαλήν εισόδημα φτάνει ή υπερβαίνει κάποιο επίπεδο (30 χιλιάδες δολάρια), το επιπλέον εισόδημα συνεργεί ελάχιστα σε τυχόν επιπλέον ευτυχία. Αρκετές μελέτες που έχουν διεξαχθεί σε Βρετανία, ΗΠΑ, Καναδά και Ιαπωνία δείχνουν ότι από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι τη σημερινή εποχή δεν έχει αυξηθεί η ευτυχία, ενώ κάτι αντίστοιχο φαίνεται και σε μελέτες που αφορούν τη Δυτική Ευρώπη στην περίοδο των τελευταίων 30 ετών.

Την υποψία πως το χρήμα δεν αγοράζει ευτυχία επιβεβαιώνουν και τρεις πολύ φρέσκες έρευνες. Τα ευρήματα τους αποκτούν πρόσθετο ενδιαφέρον, αφού οι δύο από αυτές εκπονήθηκαν δύο χρόνοα πριν σκάσει η παγκόσμια οικονομική κρίση και η τρίτη φέτος. Και οι δύο έρευνες που είδαν το φως της δημοσιότητας τον Ιουλίο του 2006 αναζητούσαν τις παγκόσμιες συντεταγμένες της χαράς. Τι είναι αυτό που κάνει τους κατοίκους μιας χώρας να δηλώνουν ευτυχείς, πλήρεις και αισιόδοξοι; Κατά το βρετανικό Ιρυμα Νέας Οικονομίας και την περιβαλλοντική οργάνωση «Φίλοι της Γης», το νησιώτικο κρατίδιο Βανουάτου στον Ειρηνικό, διαθέτοντας μόλις 2.900 δολάρια κατά κεφαλήν ΑΕΠ, έρχεται πρώτο στη «Λίστα του Ευτυχισμένου Πλανήτη» σε ένα σύνολο 178 χωρών. Οι ΗΠΑ καταλαμβάνουν μόλις την 150ή θέση, ενώ στην Ευρώπη προηγειται η Ελβετία – με την Ελλάδα στην 133^η θέση. Η «βαθμολογία» ήταν προϊόν της συνεκτίμησης των εισροών φυσικών πόρων στο οικονομικό σύστημα και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Με άλλα λόγια, της ευημερίας αριθμών και ανθρώπων.

          Λίγες μέρες αργότερα παρουσίασε την έρευνα του ο βρετανός κοινωνικός ψυχολόγος Αντριαν Ουάιτ. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λέστερ παρουσίασε τον πρώτο , κατά τη δήλωση του, «παγκόσμιο χάρτη της ευτυχίας». Ο χάρτης δημιουργήθηκε με βάση δεδομένα από την  UNESCO, τη CIAκαι μετρήσεις άλλων διεθνών οργανισμών σε ένα δείγμα 80.000 ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Το συμπέρασμα ήταν ότι τα επίπεδα ευτυχίας του πληθυσμού μιας χώρας είναι π[ερισσότερο συνδεδεμένα με την κατάσταση της υγείας του, ενλω ακολουθούν ο πλούτος και η εκπαίδευση. Οι κατά Ουάιτ πιο ευτυχείς άνθρωποι στον κόσμο είναι οι Δανοί (με ισχυρό κοινωνικό κράτος) και ακολουθούν κατά πόδας οι Ελβετοί, οι Αυστριακοί και – τουλάχιστον μέχρι το 2006 – οι Ισλανδοί (μετά η χαρά ξεφούσκωσε στις χρηματαγορές του κόσμου). Οι πιο δυστυχείςάνθρωποι στον κόσμο τότε – μάλλον και σήμερα, αφού προς το χειρότερο τείνουν οι χώρες τους – είναι οι λαοί του Μπουρούντο και της Ζιμπάμπουε.

Στο ίδιο ακριβώς συμπέρασμα – Στην Κοπεγχάγη, αδελφές μου, στην Κοπεγχάγη! – κατέληξε φέτοε και η έρευνα «Παγκόσμιες Αξίες», που συγκεντρώνει στοιχεία επί 27 διαδοχικά έτη μέσω ποιοτικής μέτρησης της ευτυχίας και της ικανοποιήσης της ζωής. Τριακόσιοι πενήντα χιλιάδες άνθρωποι από 97 χώρες απάντησαν στα ερωτήματα «Πως θα αξιολογούσατε την ευτυχία σας;» και «Πόσο ικανοποιημένοι είστε από τη ζωή σας αυτές τις μέρες;». Ένας στους δύο Δανούς δήλωσε αρκετά ευτυχισμένος, ενώ δεν θα βρείτε ούτε έναν στους 10 χαρούμενο Ζιμπαμπουανό. Έκπληξη αποτέλεσε το γεγονός πως το Πουέρτο Ρίκο και η Κολομβία κατάφεραν να «εξοστρακίσουν» από την πρώτη δεκάδα «φαβορί» όπως ξ Σουηδία και η Φιλανδία. Αίσθηση προκάλεσε η αναρρίχηση του Ελ Σαλβαδορ στην 11^ηθέση, ξεπερνώντας τη Μάλτα και το Λουξεμβούργο. Οι ΗΠΑ κατέλαβαν την 16^ηθέση.

          «Πριν από κάποια χρόνια , θα σας έλεγα πως ευτυχία είναι να δουλεύετε σκληρά και να αποταμιεύετε. Τα πράγματα έχουν αλλάξει όμως τώρα», δήλωσε ο συντονιστής της έρευνας, καθηγητής πολιτικών επιστημών του Michigan, Ronald Inglehart. «Η ελευθερία, οι ίσες ευκαιρίες των δύο φύλων και η αυξημένη ανεκτικότητα στις διαφορές μεταξλυ των ανθρώπων (η Ισλανδία – τέταρτη στη λίστα – έχει περάσει νόμους που δίνουν τα ίδια δικαιώματα στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια με τα παντρεμένα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια) είναι οι βασικές αιτίες πίσω από την αύξηση της ευτυχίας σε παγκόσμια κλίμακα. Η ανοχή κάνει τον κόσμο πιο χαρούμενο. Οι πιο ευτυχισμένες κοινωνίες είναι εκείνες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να επιλέγουν πώς θα ζήσουν τη ζωή τους».

          Γιατί οι σκανδιναβικές χώρες προσεγγίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό την ευτυχία σε σχέση με τις ΗΠΑ σταθερά τα τελευταία χρόνια; Λόγω φορολογικού συστήματος, λένε οι ερευνητές! Διαθέτουν χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα και περίπου διπλάσιο φορολογικό συντελεστή εισοδήματος σε σχέση με τις ΗΠΑ. Έτσι, στις χώρες αυτές ευημερούν κοινωνίες με υψηλό δείκτη πρόνοιας.