Μια ζοφερή...

 ... εικόνα για τη δυτική δημοκρατία έδινε σε ένα από τα τελευταία δοκίμιά του ο φιλόσοφος Ρίτσαρντ Ρόρτι: «Στο τέλος αυτής της διαβρωτικής διαδικασίας, η δημοκρατία θα αντικατασταθεί από κάτι πολύ διαφορετικό. Πιθανότατα δεν θα είναι ούτε μια στρατιωτική δικτατορία ούτε ένας οργουελικός ολοκληρωτισμός, αλλά μάλλον ένας σχετικά καλοήθης δεσποτισμός, που θα επιβληθεί από μια κληρονομική νομενκλατούρα».

Στο γύρισμα...

 ... του εικοστού αιώνα, ο Μαξ Βέμπερ έγραφε για το «σιδερένιο κλουβί» της γραφειοκρατίας και ο Ρόμπερτ Μίχελς για τον «σιδερένιο νόμο της ολιγαρχίας». Σήμερα, το σιδερένιο κλουβί έχει κιόλας ετοιμαστεί: η πολιτική ζωή έχει περάσει στα χέρια μιας γραφειοκρατικής ολιγαρχίας, ενώ μια οικονομική ολιγαρχία δυναστεύει την αγορά και την παραγωγή. Μέσα σε αυτό το κλουβί ασφυκτιά ο πολίτης-ψηφοφόρος. Έχουμε συνηθίσει να ταυτίζουμε τη δημοκρατία με τις εκλογές. Νομίζουμε πως για να κάνουμε το δημοκρατικό μας χρέος φτάνει να τρέξουμε στις κάλπες και να ψηφίσουμε τους ανθρώπους και το κόμμα της επιλογής μας. Όμως, η προειδοποίηση του Ζαν-Ζακ Ρουσώ δεν ήταν ποτέ άλλοτε τόσο επίκαιρη όσο σήμερα: τα κοινοβουλευτικά συστήματα είναι τόσο διεφθαρμένα, που εκφράζουν περισσότερο τη συντεχνιακή βούληση των αντιπροσώπων του λαού και λιγότερο τη γενική βούληση του λαού που αντιπροσωπεύουν. Αυτό που χαρακτηρίζει σήμερα τις εκλογές δεν είναι πια ο λαός που εκλέγει ελεύθερα τους αντιπροσώπους του, αλλά οι αντιπρόσωποί του που χρησιμοποιούν τις εκλογές για να διατηρηθούν στην εξουσία. Η δημοκρατία έχει εξαντληθεί σε μια τυπική διαδικασία. Δεν μπορεί όμως να ελπίζει πως θα μακροημερεύσει, λέει ο κοινωνιολόγος Γουόλντεν Μπέλο, όσο θα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μια τυπική ισότητα των πολιτών, ενώ την ίδια ώρα θα βαθαίνουν οι εισοδηματικές ανισότητες ανάμεσά τους. Βλέπουμε τι συμβαίνει στις δυτικές δημοκρατίες. Το χρήμα και ο πλούτος έχουν διαστρέψει τη δημοκρατία. Στις ΗΠΑ, με τη βούλα του νόμου, οι πετρελαιάδες χρηματοδοτούν τους Ρεπουμπλικανούς και οι τραπεζίτες τους Δημοκρατικούς. Στην Ιταλία, ο Μπερλουσκόνι σκέφτηκε πως θα του κόστιζε φθηνότερα να γίνει ο ίδιος πρωθυπουργός παρά να πληρώνει μίζες σε διεφθαρμένους πολιτικούς. Ο Ρώσος πλουτοκράτης Μπόρις Μπερεζόφσκι επιβεβαιώνεται: «Οι εκλογές είναι ο τρόπος με τον οποίο το κεφάλαιο προσλαμβάνει πολιτικούς στη δούλεψή του».

Η συνύπαρξη...

 ... της δημοκρατίας με τον καπιταλισμό αποδείχτηκε προβληματική. Η ελευθερία της αγοράς μεταφράστηκε σε περισσότερη ελευθερία για τις επιχειρήσεις και περισσότερη ανελευθερία για τους πολίτες. Τα τελευταία χρόνια, επανειλημμένες έρευνες για τη διαφθορά και τη διαφάνεια καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: σε όλον τον κόσμο, οι περισσότεροι πολίτες έχουν τη γνώμη πως οι πιο διεφθαρμένοι θεσμοί των χωρών τους είναι τα πολιτικά κόμματα, οι κυβερνήσεις και οι βουλευτές τους. Τότε γιατί τους ψηφίζουν;

 Από τον Χριστό,...

... προτιμούν τον ληστή, ελπίζοντας πως θα πέσουν κάποια ψίχουλα από το τραπέζι του. Τουλάχιστον ας μην παραπονούνται που στην πολιτική ζωή οι Βαραββάδες είναι τόσοι πολλοί και οι Χριστοί τόσοι λίγοι.

Ρ.Βρανάς