Ζούμε...

... στην Ευρώπη. Σε όποια γωνιά της κι αν ζούμε, όποιο κι αν είναι το εισόδημά μας, είμαστε κι εμείς ένα μέρος της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Μοιραζόμαστε την ιστορία της, τις νίκες, τις ήττες, τις ιδέες και τις αξίες της. Είτε είμαστε απόγονοι του Περικλή και του Σωκράτη είτε του Λούθηρου και του Σαίξπηρ, μοιραζόμαστε επίσης και τις τρεις μεγάλες αρχές της Γαλλικής Επανάστασης: Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη.

Οι τρεις...

... αυτές αρχές που αποτελούν τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη δέχονται μια βίαιη επίθεση από τότε που οι ίδιοι οι ηγέτες της σύγχρονης Ευρώπης τις έβαλαν κατά μέρος για να εφαρμόσουν την Ενιαία Πράξη (1986) και τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992) για τη συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ελευθερία...

... δεν είναι πια ούτε η ελευθερία των πολιτών και των μέσων ενημέρωσης ούτε η ελευθερία της γνώμης και της συνείδησης. Η μοναδική ελευθερία που αναγνωρίζεται είναι αυτή που επιβάλλεται από τους εργοδότες και την εξουσία: η ελευθερία των εμπορικών συναλλαγών. Ελεύθερο άτομο είναι στο εξής αυτό που μπορεί να συναλλάσσεται ελεύθερα στην αγορά, στο πλαίσιο της οποίας επιδιώκει την ικανοποίηση του ατομικού του συμφέροντος. Η Ισότητα έχει περιοριστεί κι αυτή στο πλαίσιο των συναλλαγών και της αγοράς: «Όλα τα άτομα πρέπει να έχουν ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση στην αγορά». Είτε πρόκειται για κεφάλαιο είτε για εργασία, γίνεται αντικείμενο ελεύθερης αγοραπωλησίας στο πλαίσιο αυτής της αγοράς- μια ισότητα μονάχα τυπική, που δεν μπορεί να καλύψει τις πραγματικές ανισότητες. Όσο για την Αδελφοσύνη και την αλληλεγγύη, αυτές έχουν καταντήσει πια τα μαύρα πρόβατα των διαχειριστών αυτής της αγοράς, που το μόνο που έχουν να υποσχεθούν είναι «Καθένας για τον εαυτό του και η αγορά για όλους». Το άτομο έχει εξοβελιστεί σε έναν εντελώς ιδιωτικό χώρο. Το ζητούμενο είναι «να κοιτάει τη δουλειά του». Οποιαδήποτε αλληλεγγύη είναι επικίνδυνη. Τόσο που ο πρόεδρος Σαρκοζί υποχρεώθηκε να επινοήσει έναν νέο όρο γι΄ αυτήν: αλητοκρατία. Από αυτήν την υπονόμευση των τριών θεμελιωδών αξιών που παρέδωσε ο Διαφωτισμός στην Ευρώπη, προκύπτει στα χρόνια μας μια ζοφερή συνέπεια: ο αποχωρισμός της πολιτικής από την ηθική. Η ηθική είναι κάτι που έχει περιοριστεί στα όρια της ιδιωτικής ζωής, μέσα στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού μας, ενώ την ίδια ώρα η πολιτική έχει γίνει μια ηθικά ουδέτερη διαχείριση της εξουσίας. Η πολιτική, δηλαδή, δεν θεωρεί πια απαραίτητο να έχει ηθική νομιμοποίηση. Γι΄ αυτό ακριβώς επιδιώκει να αφαιρεί κάθε ηθική υπόσταση από τον λαό, όταν αυτός βγαίνει στους δρόμους για να διεκδικήσει την αποκατάσταση των τριών θεμελιωδών αρχών της Ευρώπης. Αλητοκρατία!

«Ο νόμος...

... εκτός από ισότητα δημιουργεί και ανισότητα. Ίσοι είναι εκείνοι που φορούν την ίδια μάσκα και που ζουν σε εκείνες ακριβώς τις συνθήκες που προβλέπει ο νόμος» (Ερίκ Βέιλ, «Πολιτική φιλοσοφία»).

Ρ.Βρανάς